بهمن
چرا بهمن در كوهستان اتفاق مي افتد؟
هر سال در سراسر جهان بيش از يك ميليون بهمن اتفاق مي افتد.وقوع بهمن
رخدادي طبيعي در كوهستان است.در كوه هاي ايران نيز اين روند وجود دارد
و در فصل هاي زمستان و بهار شاهد سقوط بهمن هاي بسياري هستيم.در
كوهستان شمال تهران نيز هر سال بهمن اتفاق مي افتد كه متأسفانه باعث
مرگ تعدادي از هموطنان مي شود.
مهمترين عامل ايجاد بهمن چيست؟
خود شما!
بر اساس آمار بيشتر بهمن هايي كه سبب آسيب و يا كشته شدن انسان ها شده
اند ، توسط خود آنها ايجاد شده اند.زماني كه هشدارها جدي گرفته
نشود،زماني كه عوامل محيطي موثر بر وقوع بهمن به خوبي شناخته نشوند يا
به آنها توجه نشود.وقتي يك اسكي باز از پيست اسكي خارج مي شود تا بر
روي برف هاي نكوبيده اسكي كند،يا يك كوه نورد از مسير مشخص شده صعود
خارج مي شود تا بر روي برف ها از خود ردي به جاي بگذارد و ...
بهمن چگونه اتفاق مي افتد؟
بهمن با حركت توده هاي برف بر روي شيب،زماني كه برف شرايط ناپايداري بر روي شيب داشته باشد و با تحريك يك عامل خارجي (مانند وزن برف تازه باريده،باد،وزن يك كوه نورد و ...) ايجاد مي شود.وقوع بهمن تابع شرايط محيط مانند بستر برف،شدت و جهت باد،ميزان برف تازه،عدم اتصال كريستال هاي برفتازه باريده به برف قديمي،گرم شدن برف در طول روز،شيب مناسب و... است.با حضور اين عوامل كنار يكديگر امكان وقوع بهمن به شدت افزايش مي يابد
*****
انواع بهمن
بهمن انواع گوناگون دارد،اما بيشتر به دو شكل
بهمن پودري و بهمن قالبي است،بر اساس آمارها بيشتر قربانيان بر اثر
وقوع بهمن قالبي كشته شده اند.
بهمن پودري
توده
اي از برف است كه كريستال هاي آن به هم نچسبيده اند.اين بهمن بيشتر در
هنگام طوفان يا بلافاصله بعد از آن ايجاد مي شود.اين بهمن شكلي شبيه 8
را بر روي شيب ايجاد مي كند.
بهمن قالبي
به دليل شكست يك لايه برف بهم پيوسته روي يك لايه برف ضعيف قبلي ايجاد
مي شود.وجود يك خط شكست مشخص در بالاترين بخش بهمن (تاج بهمن) ساده
ترين راه شناخت اين نوع بهمن مي باشد.
مهمترين عوامل بهمن كدامند؟
در يك دسته بندي كلي عوامل به چهار دسته زير تقسيم مي شوند:
شيب و عوارض منطقه
***
آب
و هواي منطقه
نحوه لايه بندي برف *** انسان ها
1-
شيب و عوارض منطقه
شكل شيب نيز تأثير زيادي در وقوع بهمن دارد.بيشتر بهمن هاي قالبي در شيب هاي محدب ايجاد شده اند.مناسب ترين شيب براي ايجاد بهمن بين 30 تا 45 درجه (شيب بحراني) است وبيشترين تعداد بهمن در اين شيب اتفاق افتاده است.
2-
آب و هواي منطقه
هر چه برف تازه بيشتر ببارد احتمال رخداد بهمن بيشتر مي شود.باد مي تواندحجم زيادي از برف را در يك شيب به روي هم انباشته كند و خطر بهمن را افزايش دهد.همواره اولين روز آفتابي بعد از چند روز هواي برفي خطرناك ترين زمان براي رخداد بهمن است.دماي پايين،همراه با ريزش برف باعث مي شود تا برف تازه تحكيم پيدا نكند و برف تازه مستعد وقوع بهمن باشد.همچنين افزايش زياد دماي هوا،برف را شل مي كند و باعث مي شود برف استحكام خود از دست بدهد و احتمال وقوع بهمن افزايش يابد.
بهمن هاي قبلي كه در اطراف شما اتفاق افتاده اند،
حجم زياد بارش برف تازه (20 سانتي متر يا بيشتر)
،برف تازه كه در حال بارش است (2 سانتي متر در ساعت يا بيشتر) نشان
دهندۀ افزايش احتمال وقوع بهمن هستند.
3-
نحوه لايه بندي برف
در طول فصل زمستان برف تازه در معرض عواملي مانند باد و دماي متغير هوا (در روز و شب) است به همين دليل به شكل لايه هاي متفاوتي با استحكام متفاوت بر روي شيب قرار مي گيرد. نحوه لايه بندي برف بر روي شيب تأثير بسيار زيادي بر وقوع بهمن دارد.يك لايه برف تازه بر روي يك بستر ناپايدار مي تواند سبب لغزش لايه رويي و وقوع بهمن شود.
4-
انسان ها
وقوع بهمن ناشي از بخت و اقبال نيست،بلكه نتيجه تصميم انسان ها است.بر اساس آمار گردآوري شده،بيش از 90 درصد از بهمن ها كه منجر به مرگ يا صدمه شده اند،توسط انسان ها ايجاد شده اند.انسانها به دلايل متعددي (مانند نحوه تصميم گيري،عدم آگاهي و آموزش نامناسب،نگرش و عادت هاي نادرست،عدم انتخاب مسير صحيح و ...) علايم هشدار دهنده وقوع بهمن را ناديده مي گيرند و با تصميم گيري نادرست سبب وقوع بهمن میشوند
*****
شرايط مستعد وقوع بهمن معمولا چگونه است؟
يك شيب تند كه نزديك به خط الرأس است و در سايه قرار دارد.همچنين حجم زيادي از برف تازه توسط باد در آن انباشته شده است.گرفتار شدن در يك بهمن تنها يك بد شانسي ساده نيست،بلكه بهمن به دلايل مشخص و در زمان و مكان خاصي اتفاق مي افتد.
اگر شاهد سقوط بهمن روي ديگران بوديد:
شما نبايد يك قرباني ديگر باشيد.تشخيص دهيد كه آيا ورود شما به منطقه
وقوع بهمن ايمني شما را به خطر مي اندازد يا نه؟
زمان بسيار حياتي است!شما تنها كساني هستيد كه مي توانيد در اولين 15
دقيقه حياتي بعد از وقوع بهمن به قرباني كمك كنيد.
اگر محيط ايمن بود آخرين نقطه رويت فرد را شناسايي كنيد و در مسير سقوط
بهمن با چشم به دنبال قرباني بگرديد.
اگر در سطح بهمن قرباني را نيافتيد با استفاده
از روش هاي جستجو با سوند بهمن (يا با استفاده از دستگاه هاي
الكترونيكي) به دنبال وي بگرديد.
اگر خودتان گرفتار بهمن شديد:
-
فرياد بكشيد و ساير افراد را آگاه سازيد.
-
همه تجهيزات (كوله پوشتي،باتوم،كلنگ و...) را از خود جدا كنيد.
-
سعي كنيد يكي از دستانتان را در مقابل صورت قرار دهيد و زانوها
را به سمت سينه خم كنيد تا فضاي بيشتري براي تنفس در اختيار داشته
باشيد.
-
اگر نور خورشيد را مي بينيد سعي كنيد خودتان را تكان دهيد و به
بالاي برف بكشيد در غير اين صورت انرژي خود را ذخيره كنيد.
-
آرام باشيد و به تنفس خود نظم دهيد.
همواره به ياد داشته باشيد:
-
در هنگام اجراي برنامه به تمام تغييرات محيط توجه كامل داشته
باشيد.تغيير در شرايط برف و دماي آن مي تواند نشان دهندۀ افزايش خطر
وقوع بهمن باشد.وضعيت آب وهوا در ارتفاع با كوهپايه ها تفاوت زيادي
دارد.
-
اجتناب از وقوع بهمن و يا زنده ماندن بعد از رخداد آن نه تنها
نياز به داشتن دانش در مورد بهمن و دلايل و شرايط وقوع (آب وهوا،برف و
لايه بندي آن،شيب زمين و عواض موجود بر روي آن)، تجربه صعود در مسيرهاي
برفي و انتخاب مسير صعود و فرود صحيح دارد،بلكه نياز به حضور در يك تيم
با تجربه،و همين طور به همراه داشتن تجهيزات مناسب براي عمليات نجات
فرد يا افراد آسيب ديده است.در غير اين صورت احتمال وقوع بهمن به شدت
افزايش يافته و احتمال نجات يافتن هم كاهش مي يابد.
- تمرين كنيد تا بتوانيد در شرايط نامناسب به كوهستان نرويد.
در شرايط نامناسب جوي اين جمله را به خود يادآور شويد،
«امروز به كوه نمي روم»
برگشت به موضوعات اصلی