توصیه های کویر نوردی
کویرها در ایران و جهان حتی بیشتر از مناطق کوهستانی و جنگلی و
غیره وسعت دارند ولی متاسفانه بر خلاف کوهنوردی توجه و علاقه
زیادی نسبت به کویرنوردی وجود ندارد و بیشتر
علاقه طبیعت گردان و ورزش کاران معطوف مناطق سرسبز و غنی از موجودات
زنده میباشد و کوهنوردان نیز به دلیل علاقه خود نسبت به سختی های
ارتفاعات شرایط تقریبا مسطح کویر را از نظر ورزشی زیاد سنگین نمیبینند،
البته گروه های کوهنوردی برای تنوع گاهی اوقات برنامه های کویرنوردی را
اجرا مینمایند که کافی به نظر نمیرسد؛
این در حالی است که همانند کوهنوردی، سنگنوردی، غارنوردی، دره
و جنگل نوردی و... کویر نوردی نیز فنون و تجربیاتی را نیاز دارد که
همچون دیگر رشته ها بسیار مهم و حیاتی میباشند و در بعضی اوقات حتی یک
اشتباه ساده میتواند منجر به مرگ یا آسیب جدی شود؛
کویر
ها هم همانند دیگر اکوسیستم های زیست محیطی شرایط آب و هوایی و
جانداران و گیاهان متنوع خاص خود را دارا میباشند که برای علاقه مندان
به طبیعت فقط با کمی توجه و صرف وقت میتواند بسیار جالب توجه باشد،
برای آشنایی با اکوسیستم کویر مطالعه سریع ترین راه است زیرا تجربیات
گذشتگان هم وقتی طولانی برده است هم محاسن علمی را در بر دارد.
کویر در عین زیبایی و سکوت محیطی است خشن و خطرناک و سفر کردن
به چنین مکانی مستلزم آگاهی داشتن
از چند مورد بسیار مهم و اساسی است زیرا رعایت
نکردن آنها
باعث وارد شدن خسارات مالی و جانی جبران
ناپزیری خواهد شد؛ مهم ترین و مشکل ساز ترین فاکتور این موضوع گرما
میباشد که در پایین توضیحات و راهکار هایی در مورد آن ارائه میکنیم.
کویر نوردی تکنیک های مخصوص و منحصر به خود را دارد که نیاز به
تمرین و آموزش دارد؛
از
جمله ی آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
از نکات مهم سفر کردن به کویر انتخاب یک راهنمای خوب و مسلط
است که باید دارای ویژگیهای خاصی نیز باشد که البته در مورد کویر نباید
با مسائل کوهنوردی بررسی شود و مسئله مهم اینست که مانند برنامه های
کوهپیمایی نمیشود از این مورد چشم پوشی کرد، در برنامه های گلگشت و
کوهپیمایی های ساده و کم مدت مخصوصا در فصول گرم سال حتی میتوان بدون
راهنما و آگاهی از مسیر با داشتن نقطه جی پی اس مسیر اقدام به انجام
برنامه نمود، حتی در برنامه های کوهنوردی یک روزه در مسیر های پر رفت و
آمد مثل کلک چال یا توچال به راحتی از پاکوب ها به ادامه مسیر
میپردازیم؛
1-
راهنما باید به موقعیت جغرا فیایی منطقه
، مسیر، جاده ها،محل چشمه های آب، عوارض طبیعی مانند بند ریگ و فاصله
بین آنها ، تپه ها، کوه ها و غیره آگاه باشد.
2-
در برخی نقاط پست ممکن است خاک به حدی
گل باشد که عبور ماشین غیر ممکن شود و یا در گل بماند؛ بنابراین تسلط
بر زمین شناسی و توپوگرافی منطقه و پستی و بلندی هایی که بر اثر سیل ها
ایجاد میشود، از دیگر ویژگیهای یک راهنمای خوب کویر گردی است.
3-
تسلط به شیمی خاک و شیمی دریاچه موجب
آسودگی خاطر گروه و حرکت آنها به ویژه روی سطح دریاچه (دریاچه های نمک)
میشود. در عمق 55 سانتیمتری زیر سطح دریاچه آب موجود است و گاهی در سطح
دریاچه ، لایه هایی از سولفات کلسیم ایجاد میشود که میتوان با اتکا به
آن، روی آب ماشین سواری کرد.
4- یک راهنمای خوب باید با ستارگان و موقعیت آنها در فصول مختلف سال و نیز با انواع جانوران و خزندگان و حشرات کویر آشنا باشد، نیش حشرات کوچک میتواند برای بعضی افراد با گروه خونی حساس خیلی خطرناک و مهلک باشد.
5-
آشنایی راهنما با انواع گیاهان و مناطق
رویش آنها در کویر راهگشای بسیاری از مشکلات در طول سفر است. چرا که از
طریق نوع گیاه میتوان نوع آب منطقه را تشخیص داد یا از ساقه برخی از
آنها در مواقع بحرانی به عنوان غذا استفاده کرد.
برای عبور از کویر لوازم و وسایلی نیز مورد نیاز است که در زیر
به آنها اشاره میکنیم:
1-
عینک مخصوص کویر نوردی، که هم در مقابل
نور آفتاب و هم در مقابل گردو خاک و توفان شن از چشم ها به خوبی محافظت
کند، معمولا این عینک ها مثل عینکهای طوفان هم بزرگ هستند هم به همراه
دسته های کشی برای محکم قرار گرفتن.
2-
کلاه دور لبه دار از جنس کتان و دستکش
نخی، به طور معمول مقدار تابش آفتاب در کویر نسبت به مناطق دیگر زیاد
میباشد و این به معنی این نیست که فرد لباسهای خود را در آورده تا
بتواند خود را خنک تر کند زیرا در معرض آفتاب قرار دادن پوست هم موجب
آفتاب سوختگی شدید و هم باعث گرم شدن بیشتر میشود در نتیجه باید با
پوشاکی غیر نایلونی و نازک تمام پوست بدن را از نور آفتاب محافظت کرد
که البته این پوشاک باید کمی گشاد باشد.(توجه کنید به نوع لباسهای
ساکنان بومی کویر)
3-
کفش مخصوص کویر که در فروشگاه های لوازم
کوهنوردی موجود است.(باید توجه داشت که کفش کوهنوردی برای پیاده روی بر
روی ماسه مناسب نیست)
4-
مواد خوراکی مانند شکلات،بیسکویت،آجیل و
غذاهای چرب مناسب نیستندو نوشیدن چای یا قهوه بهتر از نوشیدن آب یخ
است؛ ( توضیح اینکه موادی از قبیل شکلات یا کره هم به دلیل گرمای زیاد
امکان آب شدن در بسته بندی را دارد و هم از نظر تغذیه مناسب این ورزش
نمیباشد)
5-
در مورد آب یخ گفتنیست که از نظر علمی
گرم ترین نقطه بدن کبد میباشد و فرد در هنگام خوردن آب یخ یا سرد با
درجه پایین آن مایع اقدام به پایین آوردن دمای کبد مینماید که با گذشتن
مدت کمی دمای کبد مقداری بالا میرود و شخص در این لحظه دوباره احساس
گرما و تشنگی میکند و دوباره اقدام به خوردن آب سرد مینماید و این
موضوع هم برای دستگاه گوارش بدن و هم برای کبد مضر است و با تکرار موجب
احساس تشنگی بیشتر و یا عواقب بدی میشود؛ اما در هنگام خوردن چای یا
قهوه داغ دمای کبد و بدن بالا رفته و هم نیاز بدن به مایعات را رفع
میکند و هم باعث میشود که تحمل دمای بالای محیط بیشتر شود به این صورت
که با بالا رفتن دمای بدن و نزدیک شدن به دمای محیط میزان تعرق نیز
کاهش میابد.
6-
خوردن آب ولرم باعث بوجود آمدن بیماری
اسهال میشود که در کویر خیلی خطر ناک است.
7-
ماسک برای پوشش دهان و بینی.
8-
همراه داشتن پارچه های نخی برای پوشش
قسمت های برهنه مثل گردن، شانه و غیره و نیز بستن پیشانی و گوشها.(شاید
این نکات ساده و مضحک به نظر بیایند ولی در عمل بهترین روشهای زندگی
ساکنان بومی کویر در تمام نقاط زمین مشابه همین موارد میباشند)
9-
داشتن قطب نما یا جی پی اس(آگاهی به
مسیر امری ضروری است و برخلاف تصور عموم از کویر که منطقه ای خشک و
مسطح میباشد گمراهی در کویر براحتی اتفاق میافتد)
10-
در نزدیکی تپه های ماسه ای یا در مواقع
ناچاری روی قله تپه ها نباید اتراق کرد.(به دلیل اینکه شن های کویر
روان هستند)
11-
به همرا داشتن پتو جهت مواقع طوفانی
12-
پماد سوختگی،کرم ضد آفتاب و سایر لوازم
کمک های اولیه.
13-
به همراه داشتن عینک آفتابی ، لوازم
بهداشتی، سوخت ، طناب، کفش مناسب، نقشه و داروی ضد اسهال نیز جزء لوازم
ضروری به شمار میروند.
جمع آوری و تدوین: جلال زارعی،1388/12/25
تمام حقوق مطالب برای سایت معراج محفوظ میباشد.استفاده از مطالب با ذکر منبع مجاز است.